Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου 2021 11:38
Τελευταία Ενημέρωση: 24 Απριλίου 2015
Επικαιρότητα

Με πλήρες σχέδιο η προστασία από τις πλημμύρες

Off

Τα έργα καθαρισμού που έχουν γίνει στο σύστημα αποστράγγισης του λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων, συνέβαλαν τα μέγιστα ώστε οι συνέπειες των θεομηνιών που έπληξαν την περιοχή να είναι μικρότερες από όσες θα μπορούσε να είναι.
Η θωράκιση όμως του λεκανοπεδίου στο μέλλον από πλημμυρικά φαινόμενα απαιτεί μια ολοκληρωμένη παρέμβαση σε πολλά επίπεδα. 
Αυτό επιχειρεί με προτάσεις του το Τμήμα Ηπείρου του ΤΕΕ, τις οποίες και απευθύνει σε όλες τις αρμόδιες τοπικές αρχές ενώ τις έχει καταθέσει και σε συσκέψεις που έγιναν. Αναλαμβάνει δε, να υποστηρίξει την προώθηση και υλοποίησή τους.
Το ΤΕΕ Ηπείρου, για μία ακόμα φορά τονίζει ότι είναι ανάγκη και η θεσμοθέτηση του Προεδρικού Διατάγματος προστασίας του οικοσυστήματος της Λίμνης Παμβώτιδας και του Ρυθμιστικού Σχεδίου Ιωαννίνων. «Η υπερβολική καθυστέρηση της θεσμοθέτησης αυτής, βάζει πλέον σε κίνδυνο την αξιοποίηση των μελετών που έχουν εκπονηθεί. Δημιουργεί μη αναστρέψιμες βλαπτικές καταστάσεις που ήδη έχουν προσδιοριστεί και ενισχύουν απόψεις για σκόπιμες παρεμβάσεις στην αειφόρο ανάπτυξη και προστασία των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής και του οικοσυστήματος της, τελικά στην ποιότητα ζωής των κατοικιών του Λεκανοπεδίου», υπογραμμίζει.
Το ΤΕΕ θεωρεί ακόμα ότι οι αρμοδιότητες και ευθύνες για τη συντήρηση και αποκατάσταση του συστήματος αποστράγγισης του Λεκανοπεδίου και τη διαχρονική παρακολούθηση του πρέπει να μεταβιβαστούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση «μιας και φορείς όπως οι ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ έχουν υποβαθμιστεί, αποψιλωθεί από στελέχη και πόρους και η σύγχρονη διοίκηση κρίνεται ότι πρέπει να βασίζεται σε νέα μοντέλα οργάνωσης και καταμερισμού έργου».
Σημειώνεται ακόμα στην ανακοίνωσή του ότι η υδάτινη επιφάνεια της Λίμνης και η διαχείριση του οικοσυστήματος της είναι αρμοδιότητα και ευθύνη του Φορέα Διαχείρισης. 

Το ιστορικό
Όπως αναφέρει το ΤΕΕ/ΤΗ για το αποστραγγιστικό δίκτυο του Λεκανοπεδίου, αυτό άρχισε να μελετάται τη δεκαετία του 1930. Μετά τον πόλεμο και σταδιακά στις δεκαετίες ‘50, ‘60 και ‘70 μελετήθηκαν και κατασκευάστηκαν εγγειοβελτιωτικά έργα, με σκοπό απόδοση στην γεωργία εκτάσεων που μέχρι τότε κατακλυζόταν από τα νερά της λίμνης Παμβώτιδας. Η Λίμνη αντιμετωπίστηκε ως ταμιευτήρας για νερά άρδευσης. Τα έργα προσδιόριζαν την ανώτατη επιτρεπτή στάθμη της λίμνης στο υψόμετρο 469,54 μ., την ανώτατη στάθμη του κλειστού σιδήρου θυροφράγματος του υπερχειλιστή της λίμνης. Βάσει αυτού έχει οριοθετηθεί και η υδάτινη επιφάνεια της λίμνης. Αυτό βέβαια δε συνεπάγεται ότι οι εκτάσεις με υψόμετρο μικρότερου του 469,54 μ. θα είναι κατακλυσμένες μόνιμα με νερά. Το υψόμετρο αυτό είναι το ανώτατο όριο που θα μπορεί να ανέλθει η στάθμη χωρίς να δημιουργούνται συνέπειες σε καλλιέργειες και ιδιοκτησίες. Επίσης, με τα έργα προσδιορίζονται και μέγιστες παροχές για τις δύο σήραγγες αποστράγγισης του Λεκανοπεδίου. Για μεν την σήραγγα Λαψίστας παροχή 40 m / sec και της Λαγκάτσας 17m3 /sec. Στις μελέτες των έργων ρητά αναφέρονται ότι σε έκτακτες περιπτώσεις εκτάσεις με εμβαδόν 6.800 στρεμμάτων προ της εισόδου στη σήραγγα της Λαψίστας και 2.400 στρέμματα προ της εισόδου της σήραγγας της Λαγκάτσας θα είναι χώροι εκτόνωσης πλημμυρικών φαινομένων.
Η ευθύνη για τη συντήρηση και διαχείριση των έργων αυτών ανατέθηκε στον ΓΟΕΒ.
Όμως, όπως τονίζεται, η παρέλευση τόσων ετών από τότε έχουν μεταβάλλει τα δεδομένα τόσο ώστε να είναι αναγκαία η συστηματική ανάλυση της σημερινής κατάστασης
• η αναθεώρηση των διαδικασιών λειτουργίας των έργων
• η ορθολογική αντιμετώπιση της διαχείρισης του υδάτινου ισοζυγίου του Λεκανοπεδίου
• η πρόβλεψη και πρόληψη ακραίων καταστάσεων πλημμύρων με συνέπεια στην οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου.

Παρεμβάσεις
Έτσι, πρέπει με σαφή βήματα και ιεραρχημένες παρεμβάσεις, όπως χαρακτηριστικά τονίζεται, να γίνουν:
1. Αρχικά και απόλυτα αναγκαία η ανάκτηση και ψηφιοποίηση – ώστε να είναι εύχρηστη η διαχείριση τους με σύγχρονα μέσα- των αρχικών μελετών των έργων (σχέδια, υπολογισμοί, γραπτά τεύχη).
2. Βάσει αυτών αξιολόγηση των υπαρχόντων έργων.
–  Η αναγνώριση στο πεδίο των υπαρχόντων (όσων απέμειναν μετά τόσα χρόνια) έργων, ειδικά αποστράγγισης.
–  Ο εντοπισμός των τροποποιήσεων που έχουν υποστεί τα έργα (διέλευση πάνω σε αύλακες, μειώσεις διατομών, διακοπή επικοινωνίας των τάφρων κ.λ.π.)
–  Ο προσδιορισμός των περιοχών του Λεκανοπεδίου όπου τα έργα που προβλέφθηκαν και κατασκευάστηκαν δεν μπορούν να αποκατασταθούν, λόγω αλλαγής του χαρακτήρα των εκτάσεων ή λόγω ανέγερσης κτηριακών έργων.
3. Η συντήρηση των έργων, εννοώντας, την επαναφορά τους στα στοιχεία σχεδιασμού τους (διατομές, υψόμετρα πυθμένων τάφρων, οδεύσεις τους) και όχι ένα πρόχειρο καθαρισμό από την βλάστηση μέσα στις τάφρους. Το έργο αυτό πρέπει να γίνει με πρόγραμμα, καθορισμό προτεραιοτήτων, προϋπολογισμό.
4. Όπου εντοπίστηκαν μη αντιστρεπτές τροποποιήσεις των έργων να δρομολογηθούν ειδικές μελέτες νέων αντιπλημμυρικών έργων. Ο προγραμματισμός πολεοδομικών παρεμβάσεων στο λεκανοπέδιο πρέπει να λαμβάνει και ακολουθεί δεσμευτικά τις απαιτήσεις και επιταγές του υπάρχοντος συστήματος αποστράγγισης.
5. Με επικαιροποιημένα τα υδρολογικά στοιχεία, τα αποτελέσματα και δεδομένα των ειδικών μελετών στις περιοχές που χρειάζονται αντιπλημμυρικά έργα, πρέπει να γίνει νέα προσέγγιση των φορτίων των υπαρχόντων έργων αποστράγγισης (τάφρων και σηράγγων) και προσδιορισμός, αν είναι αναγκαίο, έργων ή προβλέψεων για την αποδοτικότητα τους.
6. Να επαναϋπολογιστούν, βάσει των σημερινών δεδομένων των νέων συστημάτων άρδευσης, οι απαιτούμενες ποσότητες υδάτων για άρδευση με εντατική προσπάθεια ενημέρωσης των αγροτικών για καλές πρακτικές στη γεωργία και εξοικονόμηση υδάτινων πόρων.

Η στάθμη
Ειδική αναφορά γίνεται για τη Λίμνη και τη στάθμη της. Όπως τονίζεται, με τις παρεμβάσεις των έργων στης δεκαετίας του ‘70 έχουν αποκοπεί σημαντικές πηγές στις υπώρειες του όρους Μιτσικέλι από την κυρίως επιφάνεια της Λίμνης με αποτέλεσμα οι ποσότητες των υδάτων των πηγών αυτών να μην οδηγούνται στο κυρίως σώμα και όγκο της Λίμνης. Διαχρονική απαίτηση και συμπέρασμα όλων των μελετών που έχουν συνταχθεί είναι η αποκατάσταση της επικοινωνίας αυτής των πηγών και της Λίμνης και η εξασφάλιση ότι οι ποσότητες απορροών των πηγών θα συνεισφέρουν στην ισορροπία του οικοσυστήματος και της ποιότητας των νερών της Λίμνης Παμβώτιδας.
Το ΤΕΕ, προτείνει να εφαρμοστεί ό,τι προβλέπεται στις μελέτες που έχουν εκπονηθεί χωρίς χρονοτριβή και να δρομολογηθούν άμεσα έργα.
Ακόμα, πρέπει να εκπονηθούν μοντέλα προσομοίωσης πλημμυρικών φαινόμενων ώστε να προσδιοριστούν κανόνες και προτεραιότητες διαχείρισης των υδάτων της Λίμνης – σε τελευταία ανάλυση της στάθμης της Λίμνης – ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια του οικοσυστήματος της. Αυτό, θα θέσει σε επιστημονική και ορθολογική βάση και όχι διαισθητική ή εμπειρική τη λειτουργία των έργων ρύθμισης και υπερχείλισης της Λίμνης. «Ο προσδιορισμός ελάχιστης ασφαλούς για το οικοσύστημα στάθμης της Λίμνης πρέπει να τύχει ιδιαίτερης μελέτης και φροντίδας τήρησης της» σημειώνεται.
Παράλληλα, επισημαίνεται, ότι ως δεδομένο μη αμφισβητήσιμο πρέπει να λαμβάνεται η ανώτατη στάθμη της Λίμνης απόλυτα προσδιορισμένη στο υψόμετρο 469,54μ. στάθμη που θα πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια να μην παραβιαστεί έστω και σε ακραίες καταστάσεις.

Powerd By  

Εκδοτης & Διευθυντης:
Φωτεινή Τζέκα - Παπαγεωργίου